کد خبر : 204815
تاریخ انتشار : 24 اسفند 1395 9:22
تعداد مشاهدات : 485

موانع تفکر خلاق

برای داشتن تفکر خلاق باید موانع آن را شناخت و برای از میان برداشتن آنها تلاش کرد.




شکل گیری تفکر خلاق در کودکان منوط به درک کافی از خلاقیت است. نمی توان خلاقیت را مانند یک بسته بندی شیک به کودک هدیه داد. بلکه باید ابتدا شناخت کافی از مقوله خلاقیت داشت، موانع آن را درک کرد و برای رفع آنها تلاش کرد. کودکان را نباید با کلمه خلاقیت به اسارت درآورد، بلکه بهتر است در یک بستر مناسب برای توسعه خلاقیت، آن را بطور عملی به آنها شناساند. به عنوان مربیان کودک، باید بدانید و بپذیرید که خلاق بودن به آن آسانی که در کلام می گنجد، به عمل نمی آید. شاید این مساله دلایل متعددی داشته باشد که به شکل موانعی بر سر راه خلاقیت خودنمایی می کنند.

چند مانع کلیدی برای رسیدن به تفکر خلاق وجود دارد که توسعه  و رشد تفکر خلاق را با مشکل مواجه می کنند:

1- عدم  داشتن هدف مشخص

می گویند :" اگر ندانید به کجا می خواهید بروید، هرگز به مقصد نمی رسید."
این حرف گزافه نیست. پدران و مادران گاهی از روی دلسوزی، فرزندان خود را با انواع و اقسام کلاسها، اطلاعات و اهداف بمباران می کنند. گاهی او را کلاس موسیقی ثبت نام می کنند و تابستان بعد کلاس ریاضی اولویت اول آنها است. گاهی هنر را ارج می نهند و زمانی دیگر علم را  برتر می شمارند. با همین نگاه کودکان خود را در معرض آزمون و خطا قرار می دهند و اجازه نمی دهند کودک آنها حداقل یکی را انتخاب کرده و پیگیری کند. کودک از رفتن به برنامه های فوق درسی هدف خاصی ندارد و این کلاسها جنبه وقت پر کردن دارند. بنابراین وقتی هدف یا مسیر مشخصی وجود ندارد که کودک خود را در آن محک بزند، چگونه در آن حوزه خاص فکر و اندیشه اش خلاقیت را تجربه کند؟ چگونه وقتی مدام از این شاخه به آن شاخه می پرد، بطور عمیق چیزی را بیاموزد که بخواهد بعدا در آن "طرحی نو" ایجاد و خلق کند؟

2- ترس از شکست

شکست خوردن بخشی از زندگی است و اساسا بدون آن پیروزی معنا پیدا نمی کند. والدین بخاطر محبتی که به فرزند خود دارند اغلب خود را سپر بلای کودک کرده که مبادا او رنج زمین خوردن و شکست را تجربه کند. این دور کردن کودکان از مقوله شکست، آنها را برای ریسک کردن و خلاقیت به خرج دادن ترسو بار می آورد. ترس از شکست آفت خلاقیت است، چون خطر کردن بخش بزرگی از تفکر خلاق را بخود اختصاص می دهد. در نتیجه کودکی که از تجربه جدید می ترسد، به ناچار به روشهای آشنا برای حل مسائل، دست می اندازد.

3-  ترس از تمسخر و انتقاد

اگر نگاهی به زندگی مخترعین، دانشمندان و هنرمندان معروف و موفق بیندازید، می بینید که آثار آنها در زمان خود توسط جامعه و اطرافیان ، نه تنها پذیرفته نشده اند، بلکه بسیار مورد انتقاد و تمسخر قرار گرفته اند. اگر کسی سودای بروز خلاقیت را در سر دارد باید رنج نقد را نیز بپذیرد و از آن فرار نکند. بسیاری از ایده های نو در ابتدای کار با مانع و عدم پذیرش مواجه شدند و حتی رد شدند. این نکته ای است که باید فرزندانمان را برای آن آماده کنیم و به آنها خاطر نشان کنیم که گاهی نقد می تواند کلید پیشرفت باشد ولی گاهی نیز ممکن است سد حرکت شود. بهترین روش برای یاد دادن آن به کودکان این است که خود شروع کننده باشید و بهای زیادی به انتقادها ندهید و کار خود را انجام دهید. در این صورت حتی اگر شکست بخورید، این انتخاب خود شما بوده است نه تحمیل دیگرانی که تفاوت را تاب نمی آورند.

4- منفعل بودن نسبت به مسائل

انگیزه برای حل مساله، نقطه شروع حرکت به سمت تفکر خلاق است.  برای حل مسائل پیش رو باید ابتدا به آنها بصورت فعالانه فکر کرد و تجزیه تحلیل کرد. اگر دچار انفعال باشیم، دلیلی برای حل کردن نداریم.
کودکانی که در برخورد با مشکلات آنها را نادیده گرفته و اجازه می دهند والدین آنها را حل و فصل کنند، نمی توانند خلاق باشند. شاید یکی از دلایل انفعال کودک این باشد که والدین برای او حق انتخابی قائل نشده اند و همیشه برایش تصمیم گرفته اند و یا به جای او مسائلشان را حل کرده اند. وقتی کودکان بطور فعالانه درگیر مسائل خود نباشند، نمی توانند بطور فعال تفکر خود را به کار بیندازند و همین رویکرد برای رسیدن به ایده های نو و بکر، یک مانع جدی بحساب می آید.

5- عادت ها

ذهن انسان برای اینکه انرژی کمتری مصرف کند، تا جایی که ممکن باشد به دنبال راحت تر کردن فرآیند تحلیل ذهنی است. یکی از راهکارهای مغز ما برای این امر،  روتین کردن فرآیندها و تبدیل آنها به عادت است. بنابراین برای ذهن راحت تر است که مساله ای را به شیوه ای که به آن عادت کرده حل کند تا بکارگیری متدهای جدیدی که از ما انرژی می گیرند. این موضوع شاید بزرگترین مانع بر سر راه تفکر خلاق باشد که ما را به دیدن زوایای جدید تشویق می کند و ما را از نقطه امن ذهن مان خارج می کند.
بنابراین شاید لازم باشد که در برخورد با فرزند خود کمی از حصار عادات فاصله بگیرید و متفاوت عمل کردن را ارج نهید.

مولف و گردآورنده : نیلوفر کشاورز


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :
اثر قبلی
اثر قبلی
تعداد آثـار
378
تعداد مراکز آموزشی
36
تعداد اعضای سایت
594
اثر قبلی
تمــاس با مــــــــــا
اثر قبلی
: پست الکترونیک
honar@tebyan.com
:شماره تلفن
81202203
:آدرس
تهران،خیابان نادری،نبش حجت دوست ، پلاک 12