کد خبر : 224811
تاریخ انتشار : 22 آبان 1396 11:43
تعداد مشاهدات : 51

شعر کودک و پرورش خلاقیت

شعر، میل به خلاق بودن را در كودك پرورش می دهد.

كودكان، خلاق و مبتكر به دنيا مي آيند،  آنان خلاق تر از بزرگسالان هستند، زيرا مغزشان در مجموعه راه و روش هاي معمول مشاهده مسائل حبس نشده است، يا تحت فشار پيروي يا اجبار منطقي قرار نگرفته اند.

كودكان پيش دبستاني از شنيدن شعر لذت مي برند ، آن ها با آهنگ شعر ميخكوب مي شوند، با ريتم موجود در شعر به جنبش و جوشش درمي آيند، شاد مي شوند و حركت را تجربه مي كنند كودكان سرشار از تخيل هستند. خيال و درك آن در پرورش استعداد و شخصيت ایشان بسيار مؤثر است و به آنان آزادي عمل و سرعت مي دهد و برتر از آن، كودكان را هوشمند بارمي آورد. ريزبيني، دقت و كنجكاوي، حاصل از تخيل و خيال انگيزي است.

ويژگي هاي شعر کودک:

1.       كاملاً احساسي است. 2. قدرت تخيل زيادي دارد و در دنياي خيال زندگي مي كند 3.آنكه بسياري از حرفها و حركات او از وزن و آهنگي خاص برخوردار است. اين سه ويژگي، كم و بيش در شعر هم وجود دارد. شعر نيز با احساس سروكار دارد، اگر تأثير مي گذارد و حتي حركت ايجاد مي كند از راه احساس وارد مي شود و بر عقل چيره مي گردد. احساسات كودك قبل از عقل او ظهور مي كند و بهره برداري از سرمايه هاي عاطفي طفل خيلي زودتر از ذخايرعقلي او شروع مي شود. بچه در موقعي كه هنوز مسائل علمي و استدلالي را درك نمي كند مطالب عاطفي را مي فهمد. همچنين شعري نيست كه وزن و آهنگي نداشته باشد. اشتراك اين سه ويژگي، ميان شعر و كودك باعث مي شود كه كودكان شعر را بيشتر دوست داشته باشند. با شعر زندگي كنند با شعر بيدار شوند، بخوابند و بازي كنند. از اين رو شعر در ادبيات كودكان جايگاه خاصي را به خود اختصاص داده است. شعر بايد هدفش مشخص و معين و زبان آن قابل فهم و درك باشد. موضوع شعر بايد مربوط به دنياي كودك باشد. دنياي كودك و دنياي شعر، دو جهان نزديك به هم يا شايد پيوسته به هم باشد، شعر كودك، كلامي است موزون و زيبا، موضوع شعر، بايد قابل درك باشد و مربوط به دنياي كودك. موضوع شعر بايد متأثر از خصوصيات سني شنوندگان، علاقه مندي آن ها، نيازمندي هاي رواني و تجربيات قبلي كودكان باشد. هر شعر بايد مقدمه اي براي ايجاد اشتياق دركودكان براي خواندن اشعار عميق تر يا مفاهيم عالي تر باشد. شعر كودك بايد در جهت تحول و تكامل فكري كودكان گام بردارد. شعر خوب يكي از انگيزه هاي اصلي كودكان به خواندن آثار ادبي است.

 وزن، قافيه و موسيقي در شعر كودكان:

كودك هرچه كوچكتر باشد، شعر باید  ساده تر باشد. توصيف هاي طولاني در شعر كودكان جايز نيست، زيرا مانعي بزرگ براي لذت بردن از شعر است. طول مصراع هاي اشعار كودكان و نوجوانان بايد كوتاه باشد. هرچه هماهنگي لفظي كلمات دو مصراع يك بيت شعر، به آخرين هجاي آخرين كلمات هر مصراع خلاصه نشود و هماهنگيهاي ديگري نيز در ميان كلمات مصراع ها وجود داشته باشد قافيه غني تر است و براي بچه ها مناسب تر. شعر كودكان نمي تواند داراي تشبيهات پيچيده باشد، زيرا از توان و ظرفيت فكري كودكان دور خواهد ماند. شعر بايد داراي آهنگ و موضوعي مربوط به كودكان و در حد توان فكري آنها باشد. آراستن شعر كودك و نوجوان به تمام صنايع لفظي و معنوي شعر بزرگسالان ضروري نيست.

حجم شعر كودكان دبستاني:

 شعر كودكان بايد كوتاه باشد تا خسته كننده و ملال انگيز نباشد به طور معمول طول شعر در رغبت كودكان به خواندن شعر مؤثر است، تعداد ابيات شعر آنقدر نبايد زياد باشد كه خواننده كم سن و سال شعر را نيمه كاره رها كرده، از خواندن آن صرف نظر كند.

شعر و گنجينه لغات كودكان:

 شعر بايد از مجموعه لغاتي تشكيل شده باشد كه كودكان با آن ها، آشنايي دارند و معني كامل آن ها را مي دانند. شعر موفق، شعري است كه از حداقل لغات سن مخاطبش سروده شده باشد تا مورد استفاده مخاطب خود قرار گيرد. آوردن كلمات مخفف و عاميانه در شعر كودكانه، مجاز نيست. نبايد با به كار بردن كلمات اضافي، اشعار كودكان را بي روح و دشوار ساخت در ضمن، شعر بايد روان خوانده شود، اگر شعري در آهنگ و وزن و قالب بهترين باشد، ولي حرفي براي گفتن نداشته باشد و عبارات و وزن آن متناسب با مفهوم انتخاب نگردد، ارزشي ندارد، آشنايي با مقدمات موسيقي، مربي را در اين امر بيشتر موفق مي سازد. بوي بهار مي دهي / مادر مهربان من اي به فداي جان تو / روح من و روان من مهر مني، ماه مني / بيا بيا كنار من تو را تو را مي طلبد/ اين دل بي قرار من دست تو را دست تو را / دوباره بوسه مي زنم ماه مني، ماه مني/ تويي همان فرشته ام به روي قلب كوچكم / اسم تو را نوشته ام

حرف آخر باتوجه به اينكه يكي از فعاليت هاي اساسي كه كودكان با آن مي توانند در دنياي سرشار از تخيل قرار گرفته و افكار و احساسات و تأثرات خود را بيان كنند، شعر است پس بي شك، شعر، عرصه ديگري است كه ميل به خلاق بودن را در كودك ارضا خواهد كرد. كودكان فرصت هاي ارزشمند زندگي و اين سرزمين هستند. فرصت هايي كه تا باورشان نكنيم، عملاً نه براي زندگي بهايي قائل خواهيم بود و نه براي آنچه كه داريم.

منابع:

1 مجله پيوند، شماره هاي 311، 310، 309

ادبيات كودكان و نوجوانان، مصطفي رحماندوست، 1372

3 آموزش زبان و ادب فارسي، بهار 1380

4 كودك از نظر وراثت و تربيت، 1368، هيئت نشر معارف اسلامي

5 پرورش تخیل و خلاقیت، دکتر برنادت ردافی


 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :
اثر قبلی
اثر قبلی
تعداد آثـار
378
تعداد مراکز آموزشی
36
تعداد اعضای سایت
594
اثر قبلی
تمــاس با مــــــــــا
اثر قبلی
: پست الکترونیک
honar@tebyan.com
:شماره تلفن
81202203
:آدرس
تهران،خیابان نادری،نبش حجت دوست ، پلاک 12